Wszystkiego najlepszego :)

Wesolych swiat wielkanocnych zyczy Ekogazeta

Z okazji nadchodz膮cych 艢wi膮t chcieliby艣my z艂o偶y膰 naszym Czytelnikom, Wsp贸艂pracownikom i Przyjacio艂om EKOGAZETY najlepsze 偶yczenia 馃檪

A przy okazji przybli偶y膰 S艂owia艅ski ju偶 zapewne mniej znany, a bliski Naturze, rodow贸d tego 艣wi臋ta :)

JARE 艢WI臉TO (GODY JARU)

To staros艂owia艅skie 艣wi臋to po艣wi臋cone Matce Ziemi i jej p艂odno艣ci, zwi膮zane z r贸wnonoc膮 wiosenn膮 (20/21 marca).

Wielkanoc obchodzona w pierwsz膮 niedziel臋 po pierwszej wiosennej pe艂ni ksi臋偶yca przej臋艂a obrz臋dy 艣wi臋ta Jare pozostawiaj膮c na dzie艅 r贸wnonocy tylko topienie Marzanny  – staros艂owia艅skiej bogini zimy i 艣mierci.

艢wi臋to Jare zaczyna艂o si臋 od generalnych porz膮dk贸w, wyp臋dzania zimy z dom贸w.

W wigili臋 r贸wnonocy S艂owianie ta艅cz膮c i bawi膮c si臋 odganiali zim臋 i budzili Perkuna, boga b艂yskawic, do aktu mi艂osnego z Matk膮 Ziemi膮.

Bo jak mieli bez zap艂odnienia Ziemi ziarno w jej 艂ono sia膰? Ewidentnym boskiej mi艂o艣ci by艂 pierwszy wiosenny piorun.

Przed tym znakiem nie wolno by艂o rozpocz膮膰 prac polowych.

Nast臋pnie ze s艂omian膮 Marzanna obchodzono domy by zebra艂a ze sob膮 ca艂e wygonione z dom贸w z艂o. Potem j膮 palono lub topiono.

Budowano te偶 wiechy, kt贸re p贸藕niej chrze艣cija艅stwo adaptowa艂o w palemki, niesione do ko艣cio艂a w niedziel臋 palmow膮.

Tradycja budowania wielkich palem, w niekt贸rych regionach Polsce, w艂a艣nie w tradycji s艂owia艅skiej ma swoje korzenie.

W drugi dzie艅 艣wi膮t m艂odzie偶 udawa艂a si臋 na 艂膮ki i witkami z baziami uderza艂a si臋 po 艂ydkach, aby wyp臋dzi膰 z艂o, jakie do cz艂owieka mog艂o si臋 przyczepi膰.

Zwyczaj ten to 鈥炁沵igus” od 艣migania 艂ydek witkami.

Natomiast “dyngus” to polewanie wod膮, kt贸re mia艂o zapewni膰 zdrowie itak jak deszcz ro艣linom.

Jare 艣wi臋to to te偶 sadzenie drzewek, kt贸rym w korzenie wk艂adano kawa艂ki 艣wi膮tecznego ko艂acza.

Wesolych swiat wielkanocnych zyczy Ekogazeta

WIELKANOC u SERB脫W 艁U呕YCKICH (stanowi膮cych s艂owia艅sk膮 mniejszo艣膰 w Niemczech)

Jak wygl膮daj膮 zwyczaje wielkanocne naszych zachodnichs艂owia艅skich s膮siad贸w – Serb贸w 艁u偶yckich ?
Mimo, 偶e przez  bardzo d艂ugi czas poddawani germanizacji, w tych warunkach potrafili zachowa膰 sw贸j j臋zyk oraz kultur臋, w kt贸rej odnajdziemy jeszcze dzi艣 sporo element贸w nawi膮zujacych do kultu Natury.

Wielkanoc, obyczaje wielkanocne 鈥 鈥濲at拧y鈥

Od wiek贸w jajko uwa偶ane jest za symbol wzrostu i urodzaju.

St膮d te偶 szeroko rozpowszechniony jest prastary, wiosenny zwyczaj obdarowywania si臋 jajkami.

Kryj膮ca si臋 w jajku si艂a powinna tym samym przej艣膰 na obdarown膮 osob臋.

Przy obyczaju dzielenia si臋 jajkiem wielkanocnym zmiesza艂y si臋 poga艅skie (s艂owia艅skie) wyobra偶enia o odnawiania si臋 przyrody wiosn膮 wraz z chrze艣cija艅sk膮 wiar膮 w zmartwychwstanie. Farbowanie jajek i nanoszenie symboli i zdobie艅 na skorupce jest jednym z najstarszych sposob贸w folklorystycznego wyra偶ania si臋 ludzko艣ci.

Jednocze艣nie warto艣膰 jajka w wiosennej obyczajowo艣ci znacznie si臋 podnios艂a, a samemu obyczajowi towarzyszy艂o zawsze mn贸stwo rado艣ci.

Kulanie pisanek 鈥 鈥濿alkowanje jajow鈥

Du偶ym powodzeniem w艣r贸d dzieci cieszy si臋 dzi艣 jeszcze zwyczaj toczenia pisanek.

W ogrodzie albo na 艂膮ce toczy si臋 przyozdobione pisanki po wcze艣niej przygotowanym, stromym torze.

Jajko spadaj膮c ko艂ysze si臋 na boki, co podnosi atrakcyjno艣膰 zabawy.

Pisanki, kt贸re kulaj膮c si臋 trafi膮 w inne, wygrywaj膮, a ich w艂a艣ciciel zabiera uderzone jajko i dostaje od przegrywaj膮cego pieni膮dz lub cukierka.

Obyczaj ten by艂 pierwotnie uwa偶any za czar urodzaju, kt贸ry mia艂 wspom贸c wa偶ny dla rolnik贸w wzrost trawy.

Ogie艅 wielkanocny 鈥 鈥濲at拧owy wogie艅鈥

Szeroko rozpowszechnionym i atrakcyjnym zwyczajem wielkanocnym jest rozpalanie ognia wielkanocnego.

Zwyczaj ten ma swoje 藕r贸d艂o w znanym w艣r贸d wielu spo艂ecze艅stw wierzeniu, 偶e ogie艅 ma si艂臋 oczyszczaj膮c膮.

Dzi艣 jest on piel臋gnowany w ponad stu niemiecko-艂u偶yckich wioskach na Dolnych 艁u偶ycach.

Na kilka dni przed Wielkanoc膮 m艂odzie偶 wiejska zbiera drewno i wszelkie 艂atwopalne odpadki, aby w sobot臋 wielkanocn膮 u艂o偶y膰 jak najwy偶szy stos.

Uk艂ada si臋 go na najwy偶szym pag贸rku, bowiem moc ognia si臋ga tak daleko, jak daleko dochodzi jego blask. Ogie艅 rozpala si臋 o p贸艂nocy.

Niekt贸rzy ch艂opcy p艂ataj膮 s膮siedniej wiosce psoty, przedwcze艣nie podpalaj膮c u艂o偶on膮 stert臋 drewna. Dlatego miejsce to musi by膰 strze偶one.

Kiedy ogie艅 przygasa, harce m艂odych nie znaj膮 granic. Ch艂opcy zdejmuj膮 z zawias贸w okna i bramy i chowaj膮 je, zas艂aniaj膮 kominy – czyni膮 coraz to wymy艣lniejsze figle.

Woda wielkanocna 鈥 鈥濲at拧owa woda鈥

Ten obyczaj, kt贸rego korzenie si臋gaj膮 czas贸w przedchrze艣cija艅skich, wi膮偶e si臋 z wierzeniami o przynosz膮cym zdrowie i czysto艣膰 dzia艂aniu wody.

艢lady tych wierze艅 mo偶na znale藕膰 w licznych religiach.

Wod臋 wielkanocon膮 wykorzystywano do k膮pieli, w niekt贸rych wioskach polewano ni膮 napotykanych ludzi oraz skrapiano byd艂o.

Uprzednio, w Niedziel臋 Wielkanocn膮 przed wschodem s艂o艅ca, dziewcz臋ta przynosi艂y uzdrawiaj膮c膮 Wod臋 Wielkanocn膮.

W drodze do 藕r贸d艂a lub do rzeki, jak r贸wnie偶 w drodze powrotnej musia艂y milcze膰. Wody nale偶a艂o zaczerpn膮膰 tam, gdzie p艂yn臋艂a z kierunku wschodniego, czyli gdzie wstawa艂o s艂o艅ce.

藕r贸d艂o:  Informacje ze strony miasta Chociebu偶 (Cottbus)

One thought on “Wszystkiego najlepszego :)

Dodaj komentarz

Tw贸j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt贸rych wype艂nienie jest wymagane, s膮 oznaczone symbolem *

3 × 5 =