Parki Narodowe Rosji – unikalne dziedzictwo przyrodnicze

64 Parki Narodowe w Rosji – historia ich utworzenia

Każdy jest inny, każdy niepowtarzalny, każdy ze swoją historią.

Wszystko zaczęło się w 1961 roku –  od podróży radzieckich geografów: I.P. Gerasimov , F. F. Davitaia , G. A. Mavlyanov , V. P. Kovalevsky , K. A. Salishchev i V. A. Krotov  do Stanów Zjednoczonych, a właściwie podróży do Parku Narodowego Yellowstone i  Parku Narodowego Great Smoky Mountains.

To był impuls. Po powrocie do Związku Radzieckiego intensywnie myśleli jak stworzyć Parki Narodowe.

Gierasimow, w 1965 roku, zaproponował, podczas dyskusji o środkach ochrony jeziora Bajkał,  stworzenie ‘’naturalnego kombinatu parkowego’’.

Parki Narodowe miały być wykorzystywane w celach rekreacyjnych obywateli, ale także jako obszary o specjalnym reżymie korzystania z wód, gruntów i lasów.  Omawiana tematyka dotyczyła również kontrolowanego poboru wody jak i problemu ścieków. 

Parki Narodowe – nadmorskie

Bogactwo i różnorodność krain geograficznych Rosji powoduje, że Narodowe Parki Narodowe Rosji,  a jest ich 64, zachwyca swoją unikalnością i odrębnością krajobrazowo-przyrodniczą.

Patrząc na przepiękne parki narodowe chcielibyśmy napisać o wielu z nich, jednak gdybyśmy to uczynili powstałaby książka 🙂 

Dlatego, biorąc pod uwagę tak różną lokalizację parków, chcemy przybliżyć Wam 4 parki narodowe, położone nad morzami i oceanami, w Rosji:

  • Park Soczijski (nad Morzem Czarnym) , w południowej części kraju,
  • Mierzeja Kurońska (nad Morzem Bałtyckim), w zachodniej części kraju
  • Russkaja Arktika (nad Oceanem Arktycznym), w północnej części kraju,
  • Kraina Leoparda (nad Morzem Japońskim), we wschodniej części kraju,

Parki Narodowe Rosji – Park Soczijski

Gdy na początku lat 80-tych XXw,  parki narodowe w ZSRR (poprzednik  Federacji  Rosyjskiej) zaczęły się materializować, jako pierwszy powstał  – Park Narodowy  Soczijski. Znajduje się na terytorium miasta Soczi i okolic, miedzy kaukaskimi grzbietami a Morzem Czarnym.

Większość terytorium parku zajmują góry, oddzielone dolinami rzek.

To obszar niezliczonych wodospadów, jaskiń, grot, wąwozów, kanionów, jezior, źródeł i wodospadów.

 

parki narodowe Soczi wodospad orjechowski 1
Wodospad Orjechowski – CC Photo: Wikipedia / Alexander V. Solomin

Na terenie parku  pod ochroną jest  78 zabytków dziedzictwa historycznego i kulturowego.

To migracje ludów, starożytna kolonizacja  i szlaki handlowe (zwłaszcza Wielki Jedwabny Szlak) pozostawiły  wiele  obiektów dziedzictwa  historycznego i kulturowego w regionie Morza Czarnego Soczi.

Wiele z nich usytuowanych w dolinach rzek i na pasmach  górskich, przez tysiąclecia stały się częścią środowiska naturalnego, dodając mu wyjątkowości, oryginalności i magii.

Popularyzacja obiektów dziedzictwa historyczno – kulturowego jest jednak impulsem, aby  odwiedzającym zwrócić uwagę na bogactwo fauny i flory tego parku.

prezentacja Parku Narodowego Soczi (10min)

To nie przypadek, że chroniona część parku narodowego została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa Przyrodniczego UNESCO.  

Mamy tu bowiem do czynienia z obecnością wąsko zlokalizowanych endemitów  wśród zwierząt i roślin, których nie znajdziemy w innym miejscu na ziemi.  

To największy  ośrodek zachowania najstarszej reliktowej flory kolchidzkiej trzeciorzędu.

W Soczijskim Parku Narodowym realizowany jest program przywrócenia populacji lamparta środkowoazjatyckiego na wolności.

W 2013 roku w parku, po raz pierwszy w Rosji w niewoli, para lampartów miała potomstwo.

Warto odwiedzić  słynny Park Arboretum stanowiący wspaniały przykład sztuki ogrodnictwa krajobrazowego końca XIX – początku XX z bogatą kolekcją roślinności drzewiastej pięciu kontynentów.

Parki Narodowe – Mierzeja Kurońska

Innym nadmorskim parkiem, który jest położony stosunkowo blisko Polski Park Mierzeja Kurońska. Park wpisany jest na listę Światowego Dziedzictwa Przyrodniczego UNESCO. 

Wyspa Kuronska
Mierzeja Kurońska

Utworzony zostaje w 1987 roku, w pomyślnym dla rosyjskiej ochrony przyrody okresie, kiedy powstawały pierwsze w kraju parki narodowe.

Tradycje ochrony przyrody i krajobrazu na tym terenie są długie.  Park to ‘’kontynuacja’’ działań rdzennych mieszkańców, którzy zamieszkiwali te tereny w XI-XIII wieku.

Kurończycy – plemiona zachodniego Bałtyku..

żyli w zgodzie z naturą, a las – ich siedziba, ucieleśnienie stabilności i bezpieczeństwa – uważany był za święty i nienaruszalny

Każdego, kto naruszył zasady  świętego gaju  spotykały surowe kary.

W późniejszych latach z racji tego, że  lasy były pełne zwierzyny, ten teren stał się ulubionym miejscem polowań.

Tak dużych, że w celu ochrony zasobów łowieckich mierzei przed kłusownikami, na początku XVIII wieku. w nasadzie półwyspu, dekretem króla Fryderyka Wilhelma I utworzono rezerwat -„Las Królewski”.

3,5 minutowy film z Parku Narodowego Mierzei Kurońskiej

W późniejszych latach dochodzi do wylesienia pierwotnych lasów, co doprowadza do ekologicznej katastrofy – powstawania dużych masywów wydmowych nad brzegiem morza.

Walka z pustynnieniem mierzei

Walka ta stała się priorytetem dla okolicznych mieszkańców, już od początku XIX w.

Mierzeja Kuronska widok na zalew
widok na mierzeję – foto: Amorozov77 ; licencja: CC BY-SA 3.0

W ramach projektu na Mierzei Kurońskiej:

  • wybudowano ochronny brzeg wydm plażowych o długości 98 km i wysokości do 15m (w celu ochrony przed nowymi partiami piasku, falami sztormowymi i falami);
  • na 50% powierzchni od morza do zatoki utworzono rozległe plantacje leśne;
  • duże połacie wydm na brzegu Zalewu Kurońskiego zostały zatrzymane i sztucznie zalesione.

W nadleśnictwach Mierzei przetestowano wszystkie rodzaje roślin drzewiastych i krzewiastych pod kątem przetrwania w warunkach poruszającego się piasku, słonego morskiego wiatru, nadmiernego promieniowania i niewystarczającej wilgotności, posiadających  dużą zdolność do przetrwania w ekstremalnych warunkach.

Wszystko po to, aby  Mierzeja nie stałą się pustynią…

Swoim wyglądem Park Narodowy Mierzei Kurońskiej przypomina polski Słowiński Park Narodowy. Oba parki narodowe charakteryzuje to, że spotkamy w nich ruchome wydmy. Pod wpływem wiatru wydmy wędrują nawet z prędkością kilku metrów rocznie. Największa wydma w Słowińskim Parku Narodowym ma obszar około 500 ha. Kiedy  wdrapiemy się na  najwyższą wydmę – Łącką Górę podziwiać można pustynny krajobraz, jezioro Łebsko i oczywiście Bałtyk.

Ale opisujemy przecież Parki Narodowe, nadmorskie, w Rosji …powróćmy do nich 🙂

Parki Narodowe – Ruska Arktyka

To najbardziej wysunięty na północ i największy chroniony obszar przyrodniczy w Rosji.

parki narodowe ruska arktyka ziemia franciszka jozefa
Ziemia Franciszka Józefa – foto: GRID-Arendal ; licencja: CC BY-NC-SA 2.0

Rosyjski Arktyczny Park Narodowy został utworzony w 2009 roku. Początkowo obejmował północną część wyspy Siewiernyj,  archipelagu Nowa Ziemia wraz z przyległymi wyspami.

W 2016 roku dekretem rządu Federacji Rosyjskiej terytorium rezerwatu Ziemi Franciszka Józefa,  najbardziej wysuniętego na północ obszaru lądowego Eurazji,  zostało włączone w granice Rosyjskiego Arktycznego Parku Narodowego. Tym sposobem oba parki narodowe, a właściwie park i rezerwat, połączono w jeden park narodowy.

oficjalna prezentacja Parku Narodowego Ruska Arktyka (ok. 3 minuty)

Szpital położniczy niedźwiedzia polarnego

Na terenie parku prowadzone są badania populacji niedźwiedzia polarnego w rosyjskiej Arktyce. Celem programu jest badanie, zachowanie i odbudowa populacji niedźwiedzia polarnego, który od 1956 roku figuruje w Czerwonej Księdze.

Archipelag Ziemi Franciszka Józefa wraz z Wyspą Wrangla uważany jest za „szpital położniczy” niedźwiedzia polarnego.  Wyspy archipelagu, otoczone lodem nawet w miesiącach letnich, duża liczba kolonii ptaków, obfitość fok i morsów są idealnym siedliskiem dla polarnego drapieżnika.

Dlaczego niedźwiedzie dryfują na krze ?

Badając życie niedźwiedzi zaobserwowano, że wraz z nadejściem okresu jesienno-zimowego niedźwiedzie czekają na lód, na którym dryfują do Oceanu Arktycznego. Tam zwierzęta mogą  żywić  się fokami. Niedźwiedzie, które pozostają  na wyspach, są zmuszone zadowolić się wodorostami i ptasimi jajami.

Aborygen Arktyki 🙂

Oczywiście oprócz niedźwiedzi  Rosyjski Arktyczny Park Narodowy zamieszkują nieznane bliżej w Europie gatunki ptaków.

Na Ziemi Franciszka Józefa mieszka Alczyk / Traczyk lodowy (polarny). W sumie na wyspach zamieszkuje blisko pół miliona ptaków.  

ptak aborygen arktyki AlleAlle
Alczyk – foto: Michael Haferkamp ; licencja: CC BY-SA 3.0

Alczyki  czasami pokonują odległości 100-200km, aby dotrzeć do wód bogatych w żywność – są wyspecjalizowanymi planktonowcami, ich głównym pożywieniem są drobne skorupiaki.

Zadaniem Rosyjskiego Arktycznego Parku Narodowego jest zachowanie dziedzictwa kulturowego, historycznego i naturalnego zachodniego sektora Arktyki Rosyjskiej. Dla takich celów – zachowanie dziedzictwa – tworzy się właśnie parki narodowe.

Parki Narodowe – Kraina Lamparta

Utworzony w 2012 roku. Wspólna dyrekcja nadzoruje specjalnie chronione obszary przyrodnicze (SPNA) Terytorium Nadmorskiego:

  • państwowy rezerwat biosfery „Kjedrowaja Pad” (najstarszy na Dalekim Wschodzie)
  • Park Narodowy „Kraina Lamparta”.

Dwa specjalnie chronione obszary przyrodnicze łączy nie tylko położenie, ale także zadania, z których głównym jest zachowanie i odbudowa jedynej na świecie populacji lamparta dalekowschodniego.

„Kraina Lamparta” jest słusznie uważana za „najbardziej koci”,  specjalnie chroniony obszar przyrodniczy w Rosji.

W końcu żyją tu jednocześnie cztery gatunki dzikich kotów:

  • lampart dalekowschodni,
  • tygrys amurski,
  • ryś pospolity
  • dalekowschodni kot leśny.

Wszystkie, z wyjątkiem rysi, są wymienione w Czerwonej Księdze.

Kraina Leoparda to także największa sieć fotomonitoringu w Rosji – 400 fotopułepek dba o dobrostan zwierząt.

Najrzadszy kot na świecie

Lampart dalekowschodni (Panthera pardus orientalis) jest najrzadszym dużym kotem na świecie. Jego pierwotny obszar zamieszkiwania obejmuje południe Kraju Nadmorskiego Rosji, północny wschód Chin i cały Półwysep Koreański.

Ale dziś mieszka tylko w południowo-zachodniej części Kraju Nadmorskiego i w regionach ChRL graniczących z Rosją.

kocięta lamparta dalekowschodniego z matką oraz tygrys amurski (film z fotopułapki parku – 2min.)

A jeszcze na początku XX wieku w przybrzeżnych lasach żyły setki lampartów dalekowschodnich, które nigdy nie atakowały ludzi.

Wszystko zmieniło się wraz z początkiem rozwoju gospodarczego Terytorium Nadmorskiego. Lampart okazał się konkurentem dla myśliwych i szkodnikiem dla pasterzy reniferów, co stało się przyczyną jego eksterminacji.

W rezultacie kłusownictwo, coroczne pożary i wylesianie doprowadziły do ​​tego, że na początku nowego tysiąclecia podgatunek był na skraju wyginięcia. Pozostało tylko 35 osobników.

Przeżyły tylko najbardziej skryte zwierzęta. Być może, gdyby nie wysiłki ekologów, teraz lamparty dalekowschodnie mieszkałyby tylko w ogrodach zoologicznych.

Elastyczny charakter i niesamowita ostrożność pozwoliły lampartowi dalekowschodniemu nauczyć się żyć z dwoma groźnymi sąsiadami jednocześnie: większym drapieżnikiem, tygrysem amurskim i najniebezpieczniejszym stworzeniem na Ziemi – człowiekiem.

Dzięki pracy organizacji ochrony przyrody, takich jak АНО «Дальневосточные леопарды» (ANO „Dalekowschodnie lamparty”), pomocy rządu i osobistej Siergieja Iwanowa, Specjalnego Przedstawiciela Prezydenta Federacji Rosyjskiej ds. Ochrony Środowiska, Ekologii i Transportu w 2012 r. , utworzono Krainę Lamparta Park Narodowy.

Pomogło to potroić populację lampartów.

Przyroda „Krainy Lamparta” to kontrastujące połączenie borealnych i subtropikalnych gatunków zwierząt i roślin.

Harmonijnie współistniejąc, tworzą integralne zespoły przyrodnicze o niezrównanych krajobrazach i wyjątkowej bioróżnorodności. I dlatego warto też tworzyć parki narodowe, by takie unikalne obszary i zwierzęta przetrwały.

Artykuł powstał w ramach:

Logo wersja podstawowa CPRDiP do netu bez tla

Projekt dofinansowany  ze środków Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia w ramach Otwartego Konkursu na Dofinansowanie Zdalnych Przedsięwzięć na rzecz Dialogu i Porozumienia w Stosunkach Polsko-Rosyjskich

Zdjęcie wprowadzające – fotografia z Parku Narodowego Kraina Lamparta

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

2 × cztery =